Ölçü Aletleri

Tweet
Beğen butonuna tıklayın, sitemize destek olun :)

Nesnelerin boyut ve hacminin büyüklüğünü çeşitli araç ve yöntemler ile belirleme işlemine ölçme ya da  ölçüm denilmektedir. Günümüzde kullanılan ölçü sistemi, metrik ölçü olmasına rağmen, İngiliz ölçü sistemi  de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Metrik sistemin uzunluk birimi metre, İngiliz ölçü biriminin ise inç’tir. Metrik sistemim kütle birimi gram, İngiliz ölçü biriminin ise onş’tur. Metrik sistemin hacim birimi litre, İngiliz ölçü biriminin ise golon’dur. Metrik sistemin kuvvet birimi newton, İngiliz ölçü biriminin ise pound’tur. Metrik sitemin sıcaklık birimi santigrad, İngiliz ölçü biriminin ise fahrenheit’dır.

Ölçme işlemi direk ve endirekolmak üzere iki farklı şekilde yapılmaktadır. Direk ölçme işlemi herhangi bir uzunluğun metre ile ölçülmesi anlamına gelirken, endirek ölçme ise sıcaklık dış çap kumpası ile ölçme anlamına gelmektedir.

Ölçüm İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Faktörler

1. Ölçme işleminde söz konusu ölçü tamlığına uygun olan ölçü aletleri kullanılmalıdır.
2. Ölçüm esnasında okuma yerine dik bakılmalıdır.
3. Ölçülecek alan ve ölçmede kullanılacak aletler, ölçme işlemi gerçekleştirilmeden önce temizlenmelidir.
4. Hasas ölçümlerde, sıcaklık da dikkat edilmesi gereken bir unsurdur. Yapılan işlem sırasında ısınan iş parçaları ve aletler soğumaya bırakılmalıdır.
5. Manyetik iş parçaları ölçülmeden önce manyetik özellikleri kaldırılmalıdır.
6. Ayarlanabilir ölçü aletleri, yeniden sıfırlanıp, kontrol edilmeden kullanılmamalıdır.

Ölçü aletleri; analog, dijital, kaydedici ve toplayıcı olmak üzere dört kategoriya ayrılmaktadır.

Analog Ölçü Aletleri

Devamlı değişim gösteren büyüklüklerin ölçülmesinin en kolay yolunu sağlayan, kadranlı ve ibreli ölçme aletleri olan analog ölçü aletlerinin kadranları, ölçüm yapılacak değere göre bölümlendirilmiştir.

Dijital Ölçü Aletleri

Dijital ölçme aletleri, ölçüm sonuçlarını dijital ekranda rakamlar ile gösteren, sayisal ölçü aletleridir.

Kaydedici Ölçü Aletleri

Ölçmekte oldukları alana ait değerleri devamlı hareket halinde olan bir kağıda kaydedip, çıktı veren kaydedici ölçü aletlerine; depremlerin büyüklük, şiddet ve sürelerini ölçüp, gösteren sismograflar, kalp atışlarını gösterip, kaydeden elektrokardiyograf cihazları ve yalan makineleri birer örnektir.

Toplayici Ölçü Aletleri

Ölçümlerini gerçekleştirdikleri birimleri toplayıp, kaydeden elektrik sayacı gibi cihazlara toplayacı ölçüaletleri denilmektedir.

Metre, cetvel, saat, jiroskop, kumpas, barometre,  echo sounder,  ampermetre,  durometre, dinamometre, mezura, osiloskop, terazi, pergel, radar,  anemometre, dozölçer, su sayacı, taksimetre ve plançete başlıca ölçü aletlerinden bazılarıdır.