Matkaplar

Tweet
Beğen butonuna tıklayın, sitemize destek olun :)

Duvar ve yer gibi, genellikle beton zeminlerin üzerinde delik açmak ya da açılmış olan delikleri genişletmek için kullanılan, silindir uçlu alete matkap denilmektedir. Dönel delme ve darbeli delme ise başlıca matkap ile delme metodlarıdır.

Dönel delme metodu, darbeli delme metoduna kıyasla daha yaygındır. Dönen kesici takımların söz konusuyu maddeyi kesme ve öğütme yoluyla deldiği bu metodda, aşınma oranı, her bir dönüşteki ilerleme hızı, basınç kuvveti ve delinen alana gönderilen yağ ya da su gibi sıvıların miktarlarına bağlı bulunmaktadır.

Madencilikte ve sondaj işlerinde yaygın olarak kullanılan darbeli delme metodunda ise, kazıcı takımlar, aldıkları darbeler ile delinen ortama çakılarak ilerlemektedirler. Delme takımları ilerlemelerinin eksen boyunca devam etmesini sağlamak için, bağımsız olarak muayyen aralıklar ile, kesikli dönme hareketleri yapmaktadırlar.

Matkaplar kullanım alanlarına göre de maden matkapları ve atölye matkapları olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadırlar.

Atölye Matkapları

İsminden de anlaşıldığı gibi atölyelerde kullanılan bu tarz matkaplar, ayrıca evlerde ve inşaatlarda da kullanılan, çok yaygın olan dönel maktaplardır. Çoğunlukla helisel makap uçları ile çalışmalarına rağmen, marangoz atölyelerinde yassı uçlu modellerine de rastlanmaktadır. Takım sistemleri, parça sistemleri ve gövde şekinde üç ana kısımdan oluşan atölye matkaplarının gövdeleri, genellikle el matkaplarında küçük ve portatif, tezgahlarda ise büyük ve rijittir. Parçaların bağlandığı tablaların hareketli olmaları durumda, hareketleri kontrol eden mekanizmayı kapsayan bölüm ise parça sistemidir. Parça sistemleri, mekanik ya da el aracılığı ile tahrik edilirken, delme takımları ve parçaların bağlı olduğu tabakalar bir ya da iki ayrı motordan tahrik edilebilmektedirler.

Maden Matkapları

Dönel ya da darbeli çeşitleri olan, sondaj ve madencilik alanında sert kaya ve toprağın delinmesi için kullanılan matkaplardır. Bir kamyonun üzerine bağlı olarak mobil şekilde ya da platform şeklinde derin sondaj amaçlıdırlar.